The following text is not a historical study. It is a retelling of the witness’s life story based on the memories recorded in the interview. The story was processed by external collaborators of the Memory of Nations. In some cases, the short biography draws on documents made available by the Security Forces Archives, State District Archives, National Archives, or other institutions. These are used merely to complement the witness’s testimony. The referenced pages of such files are saved in the Documents section.

If you have objections or additions to the text, please contact the chief editor of the Memory of Nations. (michal.smid@ustrcr.cz)

Luong Thi Ho Quy (Lương Thị Hồ Quỳ) (* 1952)

• 1952: Sinh ra tại Sài Gòn

• 1978: Vượt biên đến Malaysia, sau đó tái định cư tại Pháp

• 1994: Thăm Việt Nam lần đầu, trở về Pháp và thành lập Avenir

Xuất thân - Early life

Lương Thị Hồ Quỳ (1952) sinh ra và lớn lên tại Sài Gòn, vào thời kỳ thành phố còn được mệnh danh là Hòn ngọc Viễn Đông. Gia đình có mười người con, mẹ làm nội trợ. Dù không thuộc diện giàu có, cuộc sống gia đình khá thoải mái. Cô trải qua một tuổi thơ vô tư, hồn nhiên, đáng nhớ. Chính điều này đã góp phần định hình sứ mệnh mà cô theo đuổi suốt cuộc đời đến tận bây giờ: làm sao cho trẻ em Việt Nam hôm nay cũng được sống trong một tuổi thơ vô lo, chỉ biết đến việc cắp sách đến trường.

“Hồi xưa tôi đi học chỉ biết đi học, không bao giờ lo tới vấn đề tiền bạc. Đi học thì học trường công, khi mình thi đậu trường công thì mình không phải tốn tiền [...] Sáng chiều cứ đi học, về nhà chả phải lo cơm nước tiền bạc gạo tiền gì hết. [...] Một tuổi thơ không có lo toan. Chỉ biết đi học và chơi thế thôi.”

Lương Thị Hồ Quỳ (1952) was born and raised in Saigon, during the period when the city was still known as the “Pearl of the Far East.” She grew up in a family of ten children, and her mother was a homemaker. Although not wealthy, the family lived comfortably. She enjoyed a carefree, innocent, and memorable childhood.

These early experiences helped shape the mission she has later on dedicated her life to: ensuring that Vietnamese children today can also grow up with a worry-free childhood and only focus on going to school.

“Back then, going to school was all I knew. I never had to worry about money. If you pass the entrance exams, you would go to public schools and it wouldn’t cost anything. […] From morning to evening, I just went to school and came home, I didn’t have to worry about what to eat, how to earn […] A childhood without worries. All we did was go to school and hang out together.”

Ký ức về chiến tranh - Memories of the war

Giữa cuộc sống yên bình, “xe ngựa đầy đủ” tại Sài Gòn, Lương Thị Hồ Quỳ cho biết cô thật ra không cảm nhận được nhiều về tình hình chiến tranh. Trong ký ức của cô, chiến tranh hầu hết chỉ xuất hiện loáng thoáng trên báo đài, qua lời kể sơ sài của anh em họ làm lính mảng quân cụ, chiến tranh ở những khu vực ngoài tiền tuyến xa xôi nào đó. Thỉnh thoảng, sự căng thẳng hai miền hiện diện rõ hơn qua một số lần đi xe đò về các tỉnh miền Tây Nam bộ: đường bị quân miền Bắc đắp đê, đắp mô, người dân phải dừng lại chờ lính đến rà mìn, làm trễ nải công việc. Ngoài ra là những lần nghe tin một ông xã trưởng nào đó bị giết. Vì vậy, nếu có ấn tượng gì về quân miền Bắc trong thời gian ấy thì chủ yếu là cảm giác khó hiểu, thấy họ vô lý và gian ác, “mình thấy giống họ vào cướp đất của miền Nam.”

Amid the peaceful, “well-off” life in Saigon, Lương Thị Hồ Quỳ recalls that she didn’t really feel the full impact of the war at the time. In her memory, the war mostly appeared briefly in newspapers or through the sparse accounts of relatives who served in the military logistics units, the war front lines were something so far away. Occasionally, the tension between North and South became more visible during bus trips to the provinces of the Mekong Delta. Roads were sometimes blocked by dikes or mounds built by Northern troops, and people had to stop and wait for soldiers to clear mines, which delayed everyone’s work. There were also occasional reports of village chiefs being killed. As a result, any impression she had of the Northern soldiers at that time was mainly a feeling of confusion, she saw them as unreasonable and cruel. “It felt like they were coming to seize the land of the South,” she said.

Quyết định vượt biên - The decision to flee

Trong ký ức của Lương Thị Hồ Quỳ, chỉ vài năm sau sự kiện “giải phóng” năm 1975, mong muốn rời khỏi đất nước đã trở nên rất phổ biến trong cộng đồng người miền Nam. Cuộc sống đổi thay nhanh chóng: những người sếp cũ bị thay thế bởi các cán bộ từ miền Bắc vào. Theo cô, nhiều người trong số họ không hiểu công việc, tư duy cũ kỹ, nhưng lại nắm quyền, khiến mọi thứ trở nên vô lý và khó chấp nhận.

Gia đình cô may mắn có điều kiện thuận lợi để đi. Vì vậy, cô quyết định lên thuyền rời Việt Nam cùng chị gái.

Cuộc vượt biên diễn ra vào đầu năm 1978, thời điểm chưa xuất hiện nạn hải tặc, nên hành trình đến Mã Lai của cô diễn ra thuận lợi. Cô sống trong trại tị nạn khoảng ba tháng trước khi được chính quyền Pháp tiếp nhận. Rời khỏi trại tị nạn ở Pháp, Lương Thị Hồ Quỳ quyết định một mình lên Paris, làm việc bán thời gian, để có thể tiếp tục việc học một cách đàng hoàng. Cô trải qua giai đoạn cực nhọc, vừa theo học ngành Khoa học máy tính, vừa đi làm để đỡ đần cho gia đình đang ở Việt Nam, song cô đã tốt nghiệp, ra trường và tìm được công việc ổn định.

In Lương Thị Hồ Quỳ’s memory, just a few years after the “liberation” in 1975, the desire to leave the country had become very common among the southern Vietnamese community. Life was changing rapidly: many former bosses were replaced by officials from the North. According to her, many of these newcomers had little understanding of their work, held outdated ways of thinking, yet wielded authority. This made the situation become unreasonable to accept.

Her family was fortunate to have the opportunity to leave. So, she decided to flee Vietnam by boat with her older sister.

The journey took place in early 1978, before the threat of pirates had become widespread, so her voyage to Malaysia went relatively smoothly. She spent about three months in a refugee camp before being accepted by the French government. After leaving another refugee camp in France, she moved alone to Paris, working part-time to support herself while continuing her studies properly. It was a period of great hardship to balance a degree in computer science with work to support her family back in Vietnam. Yet Quy graduated, and eventually found stable employment.

Chuyến đi thăm nhà tại Việt Nam và sự hình thành Măng Non - Visiting Vietnam and the birth of Avenir

Ban đầu, chuyến trở về Việt Nam của Lương Thị Hồ Quỳ chỉ nhằm một mục đích đơn giản đưa các con về thăm bà ngoại và họ hàng. Tuy nhiên, chuyến đi đã mang đến cho cô nhiều điều ngoài dự liệu. 

Sài Gòn lúc này không còn là Sài Gòn của ký ức tuổi trẻ. Cô cảm thấy cuộc sống nặng nề hơn, con người dè dặt, ngay cả những người bạn cũ cũng có một nỗi sợ vô hình nào đó, không thoải mái trong lời ăn tiếng nói. Lương Thị Hồ Quỳ đến thăm một người bạn thân cũ đã đi tu. Người bạn của cô lúc đó nuôi dưỡng những trẻ em bị bỏ rơi trong chùa, cùng lúc giúp đỡ phụ nữ trẻ ở vùng Nhà Bè vì không có tiền đi học nên phải mưu sinh bằng những công việc mang nhiều tiếng đồn xấu. Người bạn thân của cô mong muốn mở lớp dạy may để tạo điều kiện cho những người phụ nữ học một nghề an toàn hơn. Tuy vậy, điều kiện vật chất thiếu thốn, mọi thứ đều dựa vào sự cố gắng cá nhân.

Chứng kiến những điều đó, Lương Thị Hồ Quỳ quyết định khi trở về Pháp, cô sẽ tìm cách hỗ trợ lâu dài. Từ một chuyến thăm nhà và những con người cụ thể mà Lương Thị Hồ Quỳ đã gặp, hội Măng Non dần hình thành.

Initially, Lương Thị Hồ Quỳ’s return to Vietnam was simply to take her children to visit their grandmother and other relatives. However, the trip brought far more than she had anticipated.

Saigon was no longer the city she remembered from her youth. Life felt heavier, and people seemed cautious; even old friends carried an invisible fear, they spoke and acted with restraint. During her visit, she met a close friend who had become a nun. Her friend was caring for abandoned children at the pagoda and also helping young women in the Nhà Bè area, who, lacking the means to attend school, had to make a living through jobs that carried a poor reputation. To offer them a safer path, her friend hoped to open a sewing class so the young women could learn a trade, but she faced financial constraints.

Lương Thị Hồ Quỳ decided that, upon returning to France, she would find a way to provide long-term support. From that visit and the people she met, the charitable organization Avenir gradually began to take shape.

Hoạt động của Măng Non - Activities of the Avenir

Hội Măng Non, tên tiếng Pháp là Avenir (nghĩa là “tương lai”), được Lương Thị Hồ Quỳ sáng lập với mong muốn giúp trẻ em có hoàn cảnh khó khăn ở Việt Nam có điều kiện tốt hơn để đến trường, hướng đến một tương lai tốt đẹp hơn. Trong giai đoạn đầu, hoạt động của hội tập trung chủ yếu vào việc hỗ trợ việc học: giúp học sinh đến trường, hỗ trợ giáo viên có thu nhập thấp, những người phải nuôi gia đình đông con nhưng lương chỉ đủ trang trải tối thiểu. Về sau, phạm vi hỗ trợ của hội mở rộng ra cho tất cả các hoàn cảnh khó khăn khác, bao gồm các hoạt động cứu trợ trong thiên tai như bão Yagi và hỗ trợ người dân trong giai đoạn dịch Covid-19.

Để gây quỹ, ban đầu hội tổ chức các buổi dạy tiếng và văn hoá Việt Nam cho người ở Pháp. Về sau, các hoạt động gây quỹ đa dạng hơn: nhập hàng từ Việt Nam sang Pháp để bán, mở các lớp dạy nấu ăn Việt Nam, tham gia các gian hàng tại chợ Giáng Sinh, nhận nấu các suất ăn theo đặt hàng. Bên cạnh đó, hai năm một lần, Lương Thị Hồ Quỳ lại dẫn một các “cha mẹ đỡ đầu” về Việt Nam gặp gỡ trực tiếp những em nhỏ mà họ đang hỗ trợ.

Măng Non, known in French as Avenir (meaning “Future”) was founded by Lương Thị Hồ Quỳ with the hope of giving underprivileged children in Vietnam better access to education and a chance at a brighter future. In its early years, the organization focused mainly on educational support: helping children attend school and supporting low-income teachers with large families. Over time, Avenir expanded its mission to support other vulnerable groups, including providing relief during natural disasters such as Typhoon Yagi and assisting communities affected by the COVID-19 pandemic.

To raise funds, the organization initially offered Vietnamese language and cultural classes in France. These efforts later grew into a wider range of fundraising activities, including importing goods from Vietnam to sell in France, organizing Vietnamese cooking classes, operating booths at Christmas markets, and preparing meals by special order. In addition, every two years, Lương Thị Hồ Quỳ leads groups of “godparents” back to Vietnam so they can meet in person the children they are supporting.

Một Việt Nam đáng sống - A liveable Vietnam 

Một Việt Nam đáng sống với Lương Thị Hồ Quỳ là một viễn cảnh trẻ em Việt Nam được tự do đi học, sống thoải mái, không lo nghĩ về tiền bạc, có một tuổi thơ vô tư đến trường tương tự như cô ngày xưa khi ở Sài Gòn. 

“Con nít là như thế nào, là phải sống thoải mái. Tại sao mà con nít mà phải lo tiền bạc, gạo tiền, sáng đi học, chiều đi bán vé số. Vô lý. Con nít là phải thảnh thơi, thoải mái để đi học, không phải lo nghĩ mai ăn cái gì, đóng tiền học cái gì. Con nit là phải như vậy. Cô không nghĩ con nít là phải lo học để sau này ra giúp đời giúp nước hay gì, nó là cái chuyện sau này. Nó học nó mở mang trí tuệ của nó trước cái đã [...] Bổn phận của các em là đi học, tiếp nhận kiến thức, học cho xa, hiểu biết. Tôi chỉ mong như vậy thôi.”

For Lương Thị Hồ Quỳ, a livable Vietnam is one where children are free to go to school, live with ease and without the burden of money. A place where going to school is simple and worry-free, much like her own upbringing in Saigon.

“Children should live with ease. Why should a child have to worry about money, about food and daily expenses. Going to school in the morning and selling lottery tickets in the afternoon? It makes no sense. Children are supposed to be free and unburdened, and able to go to school without worrying about what they will eat tomorrow or how their school fees will be paid. That is how childhood should be [...] I also don’t believe children should study with the pressure of someday serving society or the nation. That can come later. First, they need to learn so they can broaden their minds. […] Their responsibility is simply to go to school, to receive knowledge, to learn widely, to understand the world. That is all I hope for.”